اخلاق در اشعار سعدی

Morality in Saadi's lyrics
  • تعداد صفحه: 101
  • ویرایش حرفه ای: دارد
کد محصول: نامعلوم

۱۴,۳۰۰ تومان

وضعیت: موجود

توضیحات

چکیده:

اشعار هنرمندانه و ادیبانه استاد سخن و معلم اخلاق سعدی شیرازی از یک جهت می تواند نظام اخلاقی منسجم را در سطح عموم جامعه برای اقشار مختلف بخصوص ادب دوستان ترسیم نماید که ایشان با سیر در بین توده مردم و فرض کردن خود بجای آنها و روایت کردن وقایعشان بوسیله هنر شعر به صورت حکمت و پند بخصوص در بوستان و گلستان می خواهد اخلاقی را پایه گذاری کندکه در عین وظیفه گرایی به نتیجه نیز می اندیشد و آن نظام اخلاقی است که ریشه در قرآن و اسلام دارد ، به طوری که از هر جمله یا حکایات شیرین او می توان یک یا چند نکته اخلاقی بدست آورد و آنها را با قرآن و اسلام تطبیق داد.

این نوشتار بر آن است تا با شناساندن چهره اخلاقی شیخ اجل نزد عموم مردم علی الخصوص ادب دوستان انواع اخلاقیات بکار رفته در دو کتاب گرانبهای بوستان و گلستان را شناسایی کند و با تطبیق آنها با آیات و روایات یک نظام اخلاقی اسلامی منسجم را برای جهانیان به ارمغان آورد تا در سایه آن بتوانند به خدا نزدیکتر شوند و در نتیجه زندگی سعادتمندی را داشته باشند

واژگان کلیدی: نظام اخلاقی، سعدی، بوستان، گلستان، آیات، روایات

 

دیباچه:

آموزه های اخلاقی حجم فراوانی از متون دینی و کتاب های آسمانی را در بر دارد. فراخوان گسترده و تاکید های مکرر قرآن کریم به سازندگی اخلاقی، تهذیب نفس و ارزش های والای انسانی، بیانگر جایگاه والای مقوله اخلاق در میان اهداف دین است.

هیچ سوره ای از قرآن کریم، حاوی یازده سوگند پیاپی نیست، مگر سوره شمس که در آن خدای سبحان در صدد اهمیت تربیت نفس و خود سازی اخلاقی برآمده است. چنان که در مقام تبیین هدف از ارسال رسل و انزال کتب، بار ها تزکیه را پیش از تعلیم مطرح فرموده است از آن جمله ایه164سوره آل عمران که می فرماید: وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَ الْحِکمه.

در فضیلت اخلاق همین بس که حضرت ختمی مرتبت (ص) رسالت خود را در تمام کردن و به کمال رساندن مکارم اخلاقی ذکر می کند>> إنّی بُعثتُ لاتمّم مکارم الأخلاق>>[1]

تجارب انباشته تاریخی بشر گویای این مطلب است که هر جامعه ای از مقوله اخلاق و اهتمام بدان فاصله بگیرد و بهای لازم را برای پاسداشت نظری و عملی آن نپردازد، متحمّل خسارت های جبران نا پذیر شده، شاهد فاجعه های دهشتناک انسانی خواهد بود و به سرعت راه انحطات را خواهد پیمود.

پر واضح است که بدون یک نظام اخلاقی، نمی توان در عصر تغییرات شتابنده ساختار جوامع و پیجیدگی های فزاینده شبکه های روابط اجتماعی بسیاری از رفتار های  چند بعدی را به راحتی  در قالب کنش های بهنجار یا نابهنجار طبقه بندی کرد.

از سویی انسان موجودی است که ارزش داوری پایه بسیاری از تصمیمات او را تشکیل می دهد و طبیعتاً این ارزش داوری ها در داخل یک دستگاه فکری با رویکرد اخلاقی تعریف شده، صورت می پذیرد.

نقش تعیین کننده نظام های اخلاقی در سوگیری کلان رفتارها، بشر را به اندیشه پالایش، ژرف کاوی و باز شناخت مفاهیم اخلاقی و تدوین و باز نگری در موازین اخلاقی و باز خوانی انگاره های عام انسان شناختی وادار ساخته است.[2]

درآمیختن بحث معرفت شناختن و اخلاق و آموزه های قرآنی و روایی خیلی هنر است و صناعت عجیبی است که از شیخ اجل به دست می آیدگلستان و بوستان سعدی دریایی ژرف از حکمت، موعظه، علم و ادب است. استادان فرهیخته و بزرگان علم وادب، آنچه باید و شاید درباره سعدی گفته و شنیده اند. سعدی ژرف بین و آشنا به اخلاق و فطرت انسانهاست. فضایل و رذایل را دقیقا بررسی می کند و عین شناساندن وظیفه نتیجه را نیز لحاظ می کند و با حکایتها و تمثیلهای ساده آنها را دلنشین می سازد، چنانکه سخنانش در میان خاص و عام حکم (مَثَل) پیدا کرده است، و این خود حاکی از اندیشه والا و فصاحت و شیرینی کلام اوست که همگان را مجذوب و شیفته سخنش کرده است.

سعدی درباره آنچه به اخلاق و وجدان آدمی مربوط می شود، راهنمایی خردمند ونکته بین است.[3]

اثری که پیش رو دارید، گام كوچکی در معرفی نظام اخلاقی شیخ اجل سعدی در بوستان و گلستان بوسیله بیان حکایات و اشعار و نکته های  اخلاقی و تطبیق آنها با آیات و روایات بشمار می رود.

 

 

فهرست مطالب
صفحه عنوان
چکیده………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..6
دیباچه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..7
فصل اول: کلیّات و مبادی تحقیق
1-‌ مسأله تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………….10
1-1-‌ سؤال اصلی………………………………………………………………………………………………………………………………………………10
2-1-‌ سؤالات فرعی……………………………………………………………………………………………………………………………………………10
3-1-‌ فرضیه ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………10
4-1-‌ پیشینه تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………….11
5-1-‌ هدف تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………….11
6-1-‌ اهمیت و ضرورت تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………..11
7-1-‌ روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………..11
8-1-‌ ابزارها و فنون…………………………………………………………………………………………………………………………………………..12
9-1-‌ تعریف مصطلحات……………………………………………………………………………………………………………………………………12
10-1-‌ اهمیت اخلاق…………………………………………………………………………………………………………………………………………13
11-1-‌ اخلاق نیاز جهان امروز…………………………………………………………………………………………………………………………..14
12-1-‌‌ نظام اخلاقی……………………………………………………………………………………………………………………………………………16

فصل دوم: زندگی نامه سعدی

2-‌ شرح حال سعدی………………………………………………………………………………………………………………………………………..19
1-2-‌ آثار سعدی………………………………………………………………………………………………………………………………………………..20
2-2- خصوصیات سعدی…………………………………………………………………………………………………………………………………..21
3-2- مذهب سعدی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..22
4-2- نظام اخلاقی سعدی با ارسطو…………………………………………………………………………………………………………………..23
5-2-‌ سخن بزرگان در مورد شیخ اجل سعدی……………………………………………………………………………………………………24
6-2- حکمت در شعر سعدی……………………………………………………………………………………………………………………………25.
7-2- مَثَل های اخلاقی در اشعار سعدی……………………………………………………………………………………………………………..26
8-2- خصوصیات کلی بوستان………………………………………………………………………………………………………………………….27
9-2-‌ خصوصیات کلی گلستان………………………………………………………………………………………………………………………….29

فصل سوم: تطبیق دیباچه با آیات و روایات و نکات اخلاقی آن

3- طاعت و شکر الهی………………………………………………………………………………………………………………………………………..32
1-3- اقرار به نا توانی از شکر……………………………………………………………………………………………………………………………35
2-3- توبه به درگاه کرم الهی………………………………………………………………………………………………………………………………36
3-3- ستْاريت خداوند…………………………………………………………………………………………………………………………………… 37….
4-3- رحمانيت الهي…………………………………………………………………………………………………………………………………………..38
5-3- بخشندگی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………39
6-3- جود و كرم…………………………………………………………………………………………………………………………………………..39…..
7-3- همت و تلاش…………………………………………………………………………………………………………………………………………….40
8-3- فرمان بری از حق……………………………………………………………………………………………………………………………………..41
9-3- وصف پیغمبر………………………………………………………………………………………………………………………………………42
10-3- امید به بخشش……………………………………………………………………………………………………………………………………..43
11- 3- لطف پروردگار……………………………………………………………………………………………………………………………………….44
12-3- اقرار به عجز از بجا آوردن حق عبادت…………………………………………………………………………………………………….45
13-3- در وصف معشوق………………………………………………………………………………………………………………………………….46
14-3- رسم عاشقی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..47
15-3- بعد از عاشقی………………………………………………………………………………………………………………………………………..48
16-3- ناتوانی در وصف معشوق………………………………………………………………………………………………………………………49
17-3- أثرات همنشین……………………………………………………………………………………………………………………………………….49
18-3- قدر عمر…………………………………………………………………………………………………………………………………………………50
19-3- غفلت از عمر………………………………………………………………………………………………………………………………………….50
20-3- عاقبت غفلت………………………………………………………………………………………………………………………………………….51
21-3- خواب نامبارک………………………………………………………………………………………………………………………………………..51
22-3- فناء دنیا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………52
23-3- انتخاب دوست……………………………………………………………………………………………………………………………………….53
24-3- کار نیک…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..53
25-3- توشه آخرت…………………………………………………………………………………………………………………………………………..54
26-3- کوتاهی عمر………………………………………………………………………………………………………………………………………….54..
27-3- حفظ شکم…………………………………………………………………………………………………………………………………………….55
28-3- حفظ زبان……………………………………………………………………………………………………………………………………………55..
29-3- شهادت دادن زبان……………………………………………………………………………………………………………………………….56…
30-3- هویت زبان……………………………………………………………………………………………………………………………………………..57
31-3- جای سخن…………………………………………………………………………………………………………………………………………….57
32-3- وفای به عهد…………………………………………………………………………………………………………………………………………..58
33-3- حقّ مادر………………………………………………………………………………………………………………………………………………..58
34-3- خوش نامی……………………………………………………………………………………………………………………………………………..59
35-3لطف خدا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………60
36-3- عدم إحتياج خدا به وصف…………………………………………………………………………………………………………………….60
37-3- اول انديشه بعد سخن…………………………………………………………………………………………………………………………..61.
38-3- كميت سخن………………………………………………………………………………………………………………………………………….62
39-3- سخن صواب…………………………………………………………………………………………………………………………………………62
40-3-بزرگي خالق و كوچكي مخلوق………………………………………………………………………………………………………………..63..
41-3- فروتني……………………………………………………………………………………………………………………………………………….64….
42-3- حكمت لقمان………………………………………………………………………………………………………………………………………..65
43-3- أخلاق نيك…………………………………………………………………………………………………………………………………………….66
44-3- توفيق الهي…………………………………………………………………………………………………………………………………………….66
45-3- باقيات الصالحات…………………………………………………………………………………………………………………………………67

فصل چهارم: تطبیق گلستان سعدی با آیات و روایات

4- دروغ مصلحتی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….69
1-4- ذكر خدا……………………………………………………………………………………………………………………………………………….77…
2-4- علم و ثروت……………………………………………………………………………………………………………………………………….79…..

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “اخلاق در اشعار سعدی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محصولات مرتبط

قالب ووکامرس