2,900 تومان

موجود

چکیده

اهداف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فعالیت بدنی بر نگرانی از تصویر بدنی زنان سالمند، و همچنین بررسی نقش میانجی­گر شاخص توده بدنی در ارتباط بین عزت نفس و نگرانی از تصویر بدنی آنها انجام شد.

روش بررسی: جامعه پژوهش کلیه زنان سالمند شهر تهران بودند که تعداد 177 زن سالمند ورزشکار  و 195 زن سالمند غیرورزشکار با استفاده از نمونه­گیری خوشه­ای ـ تصادفی از بین زنان سالمند مناطق 2، 6، 22 و 4 شهر تهران، به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع­آوری اطلاعات از سه پرسشنامة نگرانی از تصویربدنی لیتلتون(2005) مقیاس عزت­نفس­ روزنبرگ(1963) و اطلاعات فردی استفاده شد. همچنین شاخص توده بدنی (BMI) از طریق سنجش قد و وزن فرد  محاسبه شد.  از تحلیل واریانس چندگانه (MANOVA) برای مقایسه ابعاد نگرانی از تصویربدنی در دو گروه استفاده شد. همچنین نقش میانجی­گر شاخص توده بدنی در ارتباط بین عزت­نفس و نگرانی از تصویر بدنی با استفاده از تحلیل مسیر از طریق شاخص­های رگرسیون مورد بررسی قرار گرفت.

یافته­ها: نتایج نشان داد که نگرانی از تصویر بدنی زنان ورزشکار درتمام خرده مقیاس­ از همتایان غیرورزشکار خود، به­طور معناداری پائین­تر بود (12/4-=F، 001/0> p). به­عبارت دیگر زنان سالمند ورزشکار نسبت به زنان سالمند غیرورزشکار، هم نارضایتی از ظاهر کمتر (26/4-=F، 001/0> p) و هم تداخل کمتر (73/3-=F، 001/0>p) در عملکرد اجتماعی داشتند. سپس با استفاده از شاخص­های رگرسیون تنها مسیر تأثیر نارضایتی از تصویربدنی بر عزت­نفس در مدل ارائه شده مورد تأئید قرار گرفت (42/0- =β، 001/0≥p).

نتیجه­گیری: نتایج حاصل از مقایسه زنان سالمند ورزشکار و غیر ورزشکار در میزان نگرانی از تصویر بدنی با بسیاری از پژوهش­ها در این زمینه همسو بود و فعالیت بدنی را در کاهش نگرانی از تصویر بدنی زنان سالمند موثر می­دانست اما بخشی از نتایج حاصل از بررسی نقش میانجی­گر شاخص توده بدنی در ارتباط بین عزت نفس و نگرانی از تصویر بدنی در سالمندان با بسیاری از پژوهش­ها مغایرت داشت.

واژگان کلیدی: تصویر ذهنی از بدن؛ زنان سالمند؛ فعالیت بدنی؛ عزت نفس؛ شاخص توده بدنی.

مقدمه

تصویر بدنی[1] یک بازنمای درونی از ظاهر بیرونی فرد در طول زندگی است، به عبارت دیگر در طی مراحل رشد، فرد تصویری از ظاهر خود در ذهن شکل می دهد که عوامل مختلف زیستی، محیطی و روانشناختی در شکل گیری آن نقش دارند. متخصصین به دلیل اهمیت تصویر بدنی در ارتباطات اجتماعی و روابط بین فردی تحقیقات متعددی را در این زمینه انجام داده اند که نتایج آنها نشان می دهد برخی افراد اشتغال ذهنی مداومی درباره ظاهرجسمانی خود دارند و علی­رغم طبیعی یا تقریباّ طبیعی بودن ظاهر جسمانی، از زشت یا غیر جذاب بودن نگرانی شدیدی دارند (7). تحقیقات نشان داده اندکه زنان نسبت به مردان به تصویر بدنی و جذابیت ظاهری خود اهمیت بیشتری می­دهند، با این وجود و با در نظر گرفتن تفاوت های جنسی و سنی، گاهی این وضعیت به نگرانی تبدیل شده، شکل اختلال به خود می­گیرد و تاثیرات نامطلوبی بر جنبه­های مختلف زندگی فرد می گذارد (6 و 10). علاوه بر این، گرچه به نظر می رسد اهمیت جذابیت ظاهری در زنان با افزایش سن کم رنگ­تر می­شود، اما پژوهش­ها گویای این امرند که نارضایتی بدنی در زنان میانسال رو به افزایش است، به­گونه­ای­که حتی وقتی به سن65 سالگی یا بالاترمی­رسند این نارضایتی ادامه می یابد (5). واضح است که تمرینات ورزشی در بهبود سلامت جسمانی و به تبع آن سلامت روانی موثر است. به­علاوه کارایی تمرینات بدنی هنگامیست که قسمتی از نیازهای اساسی آدمی را پاسخگوباشد. از این رو می توان فعالیت های حرکتی را از دو جنبه جسمانی، یعنی بهبود کارایی دستگاه های مختلف بدنی و روانی، یعنی حفظ و ارتقاء سلامت روانی و کسب نشاط وشادابی مورد توجه قرار داد. گذشته از تاثیر ورزش بر سلامت جسمانی، بسیاری از پژوهشگران در صدد یافتن تاثیر و ارتباط فعالیتهای ورزشی بر عوامل روانشناختی متعددی هستند که سلامت روان افراد را میانجی­گری می کنند. علاوه بر این، عوامل دیگری، مانند سن، جنس و شاخص توده ی بدنی، نیز وجود دارند که خود ارتباط بین فعالیتهای ورزشی و عوامل روانشناختی را تعدیل می کنند (22). برای مثال، بولمن، اتکاف و ویلهلم[2] (2008) در پژوهش خود نشان دادند که زنان سفید پوست و سنگین وزن نسبت به مردان تصورات منفی بیشتری از بدن خود دارند (8).  همچنین، پژوهشهای متعددی نشان داده اند که فعالیت ورزشی بر عوامل روانشناختی متعددی در زنان سالمند موثراست (1)، به­طوری­که فعالیت بدنی باعث افزایش سطح سلامت جسمانی و روانی، افزایش خودپنداره جسمانی و افزایش رضایت از تصویر بدنی، افزایش عزت نفس، کاهش استرس می شود و بهبود فعالیت های جنسی در آنها می­شود (1، 13 و 16). گرچه برخی پژوهش­ها پائین بودن نارضایتی از تصویر بدنی را در ورزشکاران نسبت به غیر ورزشکاران گزارش کرده اند، اما نتایج برخی دیگر از پژوهش­ها حاکی از افزایش نارضایتی از تصویر بدنی و اختلال تغذیه در ورزشکاران در مقایسه با غیرورزشکاران است (28). با توجه به افزایش نگرانی درباره تصویر بدنی بخصوص در جامعه زنان مسن و بخصوص نقش واسطه ای ورزش در بهبود سلامت جسمانی و روانی، بررسی تاثیر فعالیت ورزشی بر نگرانی از تصویر بدنی زنان مسن ضروری است. از سویی دیگر، در زمینه ارتباط بین نارضایتی از تصویر بدنی و عزت نفس، و نقش واسطه­ی شاخص توده­ی بدنی (BMI)[3] بسیاری از پژوهش­ها نشان داده­اند افرادی که شاخص توده بدنی آنها بالاتر از حد متوسط است (اضافه وزن دارند) نارضایتی بیشتری از ظاهر و وزن خود دارند (14، 15 و 30).  در یک مطالعه در امریکا، 29 درصد از کسانی­که از وضعیت ظاهری خود ناراضی بودند، در مورد اضافه وزن مشغولیت ذهنی داشتند (12). به علاوه، برخی از پژوهشگران نیز به وجود رابطه معکوس نارضایتی از تصویربدنی و عزت نفس اشاره کرده اند (16، 22 و 32).

گرچه در همین راستا چندین پژوهش نیز به وجود یک ارتباط معکوس و بی­واسطه بین BMI و عزت­نفس پی­برده­اند، اما با توجه به این دو سیر پژوهشی می­توان ادعا کرد که شاخص توده بدنی (BMI) می­تواند به­عنوان متغیر میانجی­گر در ارتباط بین نارضایتی از تصویر بدنی و عزت نفس تاثیرگذارباشد (21 و 22). با جمع­بندی این پژوهش­ها، می­توان مدلی در زمینه ارتباط بینBMI ، نارضایتی از تصویر­بدنی ­و­ عزت­نفس ارائه داشت که دراین مدل، عزت­نفس هم با واسطه­ی نارضایتی از تصویربدنی­ و­ هم بدون واسطه، تحت تاثیرBMI قرار می­گیرد (شکل1). اهداف پژوهش حاضر عبارتند از بررسی تاثیر فعالیت بدنی در سالمندان با استفاده از یک طرح پژوهشی پس رویدادی و  بررسی ارتباط بین BMI، نارضایتی از تصویربدنی و عزت­نفس در قالب مدل ارائه شده در بالا، در نمونه­ای از زنان سالمند است. به عبارت دیگر، هدف دوم این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش است که آیا نمرات شاخص توده بدنی می­تواند هم صورت مستقل و هم باواسطه­ نمرات نارضایتی از تصویر بدنی، نمرات عزت­نفس زنان سالمند را پیش­بینی کند؟

 

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “مقایسه نگرانی از تصویر بدنی زنان سالمند ورزشکار و غیرورزشکار: نقش میانجی¬گر شاخص توده بدنی در ارتباط بین عزت نفس و نگرانی از تصویر بدنی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Your custom content goes here. You can add the content for individual product
[vc_row layout="ts-row-wide" el_class="fix-column-no-margin"][vc_column width="1/3"][ts_single_image img_url="https://drp30.com/wp-content/themes/gon/images/product-detail-banner1.png" link="#" style_effect="eff-border-scale" target="_self"][/vc_column][vc_column width="1/3"][ts_single_image img_url="https://drp30.com/wp-content/themes/gon/images/product-detail-banner2.png" link="#" style_effect="eff-border-scale" target="_self"][/vc_column][vc_column width="1/3"][ts_single_image img_url="https://drp30.com/wp-content/themes/gon/images/product-detail-banner3.png" link="#" style_effect="eff-border-scale" target="_self"][/vc_column][/vc_row]
بازگشت به بالا